Yazdalso spelled Yezd, city, capital of Yazd province, central Iran. The city dates from the 5th century CE and was described as the “noble city of Yazd” by Marco Polo. It stands on a mostly barren sand-ridden plain about 4,000 feet (1,200 meters) above sea level. The climate is completely deserted. A network of Qanats (tunnels dug to carry water) links Yazd with the edge of the nearby mountain Shir Kuh. Historically, Yazd has been the link between Fars and Khorasan and between Persian Iraq and Kerman, and it was situated at the intersection of the trade routes from central Asia and India. It served as a provincial capital and earned the title of Dar al-ibada (Home of Piety), because of its many religious buildings. Some of the city’s inhabitants are Zoroastrians whose ancestors had fled toward Yazd and Kerman when the Muslim Arabs conquered Iran. Yazd is now the last center of Zoroastrianism in Iran.


Since Sasanian times Yazd has been famous for beautiful silk textiles that were rivaled in later periods only by those of Kashan and Eṣfahan. The city is still a major center of silk weaving. It has spinning and weaving mills, a plant for the manufacture of water purification and filtration equipment, and considerable mining and quarrying activity; copper deposits nearby are processed at the Sar Cheshmeh facilities. Almonds, fruit, and some grain are grown near the city.


Besides a few remains of the imposing medieval city wall, the city has many important mosques and mausoleums dating from the 12th imam (head of Islam; 1035). The Masjed-e Jomʿeh (Friday Mosque) is distinguished by the highest minarets in Iran, mosaic faience (earthenware ceramics), a superb Mihrab (pulpit) dated 1375, and two oratories that are Gothic in appearance. Some of the other mosques and mausoleums in the city are decorated with delicate and rich stucco relief or are polychrome with tones of pale blue, rose, and yellow. The skyline is picturesque with minarets and many tall towers that were designed to bring cool air from underground into the buildings’ chambers. Yazd city is linked with Kerman, Qom, Eṣfahan, and Tehran by road and railway; it also has an airport.


The city can be quite cold in winter and is boiling hot in summer, though not humid. With summer temperatures very frequently above 40 °C (104 °F) in blazing sunshine with no humidity. Even at night the temperatures in summer are rather uncomfortable. In the winter, the days remain mild and sunny, but in the morning the thin air and low cloudiness cause very cold temperatures that can sometimes fall well below 0 °C (32 °F).

Architecture and Heritage


Ceiling of a vault in the Bazaar of Yazd

Yazd is an important center of Persian architecture. Because of its climate, it has one of the largest networks of Qanats in the world, and Yazdi Qanat makers are considered the most skilled in Iran.

To deal with the extremely hot summers, many old buildings in Yazd have magnificent wind towers, and large underground areas.

The city is also home to prime examples of Yakhchals, which were used to store ice retrieved from glaciers in the nearby mountains. Yazd is also one of the largest cities built almost entirely out of adobe.


Under the wind catcher of Dowlat Abad Garden

Yazd’s heritage as a center of Zoroastrianism is also important. There is a Tower of Silence on the outskirts, and the city itself has a Fire Temple which holds a fire that has been kept alight continuously since 470 AD. Presently, Zoroastrians make up a significant minority of the population, around 20,000–40,000 or 5 to 10 percent.

Built in 12th century and still in use, Jame Mosque of Yazd is an example of the finest Persian mosaics and excellent architecture. Its minarets are the highest in the country.


Handicrafts is both art and industry, which is made by hand or rudimentary tools, exploiting native raw materials, indicating taste and mental creativity of their makers. The most important handicrafts of the Yazd province are rug, small carpets, Kilim (short-napped coarse carpet), velvet, brocade, …



Yazd’s handicrafts such as rug, small carpets, Kilim, Termeh (a gorgeous hand-made silk tapestry), pottery, earthenware and ceramic are also famous. In order to find them all you need to call on bazaar.
The Yazd rugs have asymmetrical (Persian) knots with three wefts. The number of knots in square inch is much lower than Isfahan rugs and Nain rugs, but the pile is softer and longer.

Pottery and Ceramics


Pottery, the oldest handmade artwork, has a 6,000-year-old history in Iran. Local people call the earthenware ‘Kevareh’, which is made of clay. The earthenware is world famous for its designs, especially “fish”, “the lady sun” and “the hen”. Meybod is a prominent pottery-producing center in Yazd province.



Termeh is one of the oldest traditional arts in Iran, this handicraft was woven as handmade. Today silk Termeh with different colors is finding in Yazd Province (Historical city and second ancient city by ranking of UNESCO), in this regard Termeh weaving is the oldest art works.

Carpet Weaving


Carpet weaving is Yazd’s principal handicraft. In 1996, there were 65000 carpets weaving looms at work across the province and some 30,000 weavers were engaged in this old artistic and economic activity.

Zilu Weaving

Yazd.Handi Crafts Zilu Weaving

Zilu is a kind of light hand-woven carpet, the weaving of which provides hundreds of families their livelihood. The provincial Zilu-weaving center is Meybod, in which the craft has been traced to ancient era.

Giveh Weaving

Yazd.Handi Crafts Giveh weaving

Giveh is a light and very easy-to-wear kind of local shoes, in which a special material, woven by rural women, is used instead of leather. A Giveh’s sole, of course, is made of a very durable material.

Metal Forgery


Yazd’s old blacksmiths still continue to make gadgets such as scales, sugar cube cutters, knives, chains, pincers and locks by using simple tools such as a hand-blower, a nipper, and a hammer. Mehriz, Aqda,Nadoushan, Sakhvid, Ardakan and Khezrabad are centers of traditional ironworks.

Tile Making


Tile craft has a 700 years history behind it in Yazd province. The artists at first decide on the shape and size of the tiles and then proceed with drawing (upon them) and enameling before baking the tiles.


Ash-e Shuli, Ash-e Gandom, Ash-e Alu, Ash-e Kadu, Ash-e Anar, Qeyme Nokhod, Koresht-e Beh Alu, Qaliy-e Kadu, Kufte Lape, and Kufte Yazdi are some of traditional food of the region.


Kufte Yazdi


Qeyme Nukhod


Ash-e Gandom


Qottab is an almond-filled deep-fried Iranian cuisine pastry or cake, prepared with flour, almonds, powdered sugar, vegetable oil, and cardamom. The city of Yazd is well known for its Qottab.




Cake Yazdi








Desert, desert, and desert, nobody can experience such a sensation here. The silence, the beauty, the bright sky, the wavy hills in the middle of desert is beyond thought of a watcher. Spending one night in the desert is like a dreamy day on the clouds. You can sense spirit of the nature there; desert is alive; maybe more alive than any other place; maybe more alive than any creature. Trace of God … dreamy temple. I would like to be lost here to find the real life … to find the paradise. Universe is proud over desert. This is Yazd and desert ….


Ancient Sites

Shiraz is an old ancient city and it is supposed that there should be many ancient site in the city. In spite of wars and natural disasters, many of them are survived.


Yazdan Fire Temple

Nonetheless, there are still numerous monuments remaining until now, which include:

Shesh Baadgir (Six-WindcatcherAb Anbar), Yazdan Fire Temple, Amir Chakhmagh Tekyeh, Sarv-e Abarqu, Green Pir Chak Chak Temple, Lari House, Yazd Tower of Silence, Saghand Caravansary, Iskandar’s Jail, Chahartaghi Cave, Marvast Citadel, Nadoshan Citadel, Yazd Kabir Jaame Mosque, Dowlat Abad Garden, Shahvali Mosque, Khan Bath and Khan square.


Shesh Baadgir


Yazd Tower of Silence


Yazd Kabir Jaame Mosque

Hotels of Yazd


Dad Hotel

Daad Hotel Yazd 4 Stars, Safaiye Hotel 4 Stars, Baq-e Moshirolmamalek Hotel 4 Stars,  Khatam Hotel 4 Stars, Zanbaq Hotel 4 Stars, Moze Fahadan Hotel 4 Stars,  Ark New Hotel 4 Stars, Antic Malkol Tojar 4 Stars, Tehrani Hotel 4 Stars, Mehr Hotel 3 Stars, Khatam Hotel 3 Stars, Labe Khandaq Hotel 3 Stars, Lale Hotel 3 Stars, Parsian Azadi Hotel 3 Stars, Fazeli Hotel, 3 Stars, Rose Hotel 3 Stars, Mazafar Hotel 3 Stars, Khan Dohad-e Hotel 3 Stars, and Royaye Qadim Yazd Hotel 3 Stars.



The economy of the area in which Yazd is situated is dominated by agriculture that was modernized through the establishment of farm corporations and processing centers for agricultural products. The chief crops grown include wheat, barley, cotton, oilseeds, indigo plants, fruits, and vegetables.



The Shahid Nassiri Stadium is a multi-purpose stadium in Yazd, Iran. It is part of the much larger Shahid Nassiri Sports Complex. It is used mostly for football matches. It was established in 1983.


Now let’s have a look at a list of shopping centers in Yazd — the primary ones, those that you will probably need to know and visit. Yazd best shopping center might be Bazaar of Yazd.

Tabrizaian Bazaar of Yazd

Tabrizaian Bazaar of Yazd probably dates back to Gajarid era. It is situated at the end of “Panjeh Ali” Bazaar. Yazd’s Tabrizaian bazaar is 59 meters long, 3.5 meters wide and 5.5 meters high. The front side of each shop is four meters and the area is 19.6 square meters, averagely.

Yazd shopping centers, including this one, usually have vault-shaped ceilings. The old doors of the shops are four-sheet and wooden and the structure is made of bricks, clay and plaster. To complete your “shopping list” and your list of “old shopping centers in Iran”, make sure to visit this one!


Yazd Old Collection of Bazars

Yazd old collection of bazaars is the main shopping center as well as attraction center of Yazd city: a number of old bazaars in Qiam Street. In Pahlavid era, Qiam Street divided the old bazaars into two sections and some of the main sub-bazaars like the bazaar of ‘arsi-dooz’s, bazaar of Mohamad Ali Khan, bazaar of Panjeh Ali, etc. were all broken down. As for now, the northern part of the bazaar is more active. The main products presented in this section are: Yazd pastries and cookies, fabric, gold and carpets. Bazaar Qeisarieh, which is situated between Khan square and Khan School, is more beautiful in architecture and has a gate made of wood, which is very old and precious. This bazaar is the place where Yazd fabric is being sold.

Old bazaars of Yazd, in fact the most attractive part of Yazd shopping centers can compete with other Iran shopping centers for its attraction.


Yazd Carpet Bazar

Carpet industry is one of the most flourished industries in Iran. In fact, Iran can be said to be the mother land of the carpet art and industry. Yazd is one of the outstanding provinces of Iran in carpet industry. Yazd carpet bazar or bazar carpet Yazd is among Yazd shopping centers that is recommended to be included in your tourist list if you want to return to your homeland with full hands!

Canada, Lebanon, Russia etc. are among the target countries importing Yazd province’s carpets.

Setareh Yazd Shopping Center


Setareh Yazd Shopping Center or Setare Yazd mall is in fact a shopping center of a large area of about 584 square meters. The conic design style of the complex as well as the decoration and the weather protections of the mall is quarterbacked for this major center among Yazd Shopping Centers by Serare Yazd Recreational complex in the city of Yazd and designed and built in the year 2010 in the same city.

We have learned that Diba Tensile structures uses the newest software and techs for engineering, construction and the installation of tensile structures. For the costumers to receive good quality, the features above are said to be updated frequently.

Setare Yazd shopping Centre should not be overlooked by you when you plan your trip to Yazd unless, of course, you plan to visit the bazar of Yazd, which is certainly better than this one!

Pastry Shops in Yazd

Pastry shops in Yazd, are special for the delicious confectionery that they cook. Among Yazd shopping centers, those shops that make pastry are especially outstanding in Yazd city.


Haj Khalife Rahbar Shop – Amir Chakhmakh Square – 1951

If you are going to buy good souvenirs for your hometown after your visit, we recommend some of the nice pastry from Yazd city. Among Iran’s shopping centers the pastry shops in Yazd should not be neglected in your list! If you go to Yazd’s pastry shops, please don’t forget to buy us some, too!



The University of Yazd was established in 1988. It has a college of Architecture specializing in traditional Persian Art and Architecture. Yazd and its nearby towns contain the following institutes of higher education:

Yazd Science and Research, University of Yazd, Shahid Sadoughi University of Medical Sciences and Health Services, Payam-e Nour University of Yazd, Yazd Institute of Higher Education (ACECR), Islamic Azad University of Bafq, Islamic Azad University of Maybod, Islamic Azad University of Yazd, Yazd Sampad Information Center, Yazd Science and Technology Park, Applied Science University of Yazd, and Imam Java University College

Get Around

By foot


Most places in the old town are within easy walking distance from each other.

By bus


An old bus in Meybod in Yazd Province

Local buses are also available. 68 bus lines are available in the city.

By taxi

images (1)

Taxis are inexpensive. Motorcycle taxis are another fast and cheap way to move around the city but try to settle on a price beforehand.



Yazd-Shahid Ayatollah Sadooghi Airport is the airport of the city. The airport lies 10 kilometers away from the city center of Yazd and serves the city as well as all of the surrounding counties. The Shahid Sadooghi Airport also serves as a part of the important North-South transportation corridor within the Islamic Republic of Iran. For administrative and census purposes, it is a treated as a village in Fajr Rural District, in the Central District of Yazd County, Yazd Province, Iran. At the 2006 census, its population was 127, in 33 families.

The airport was established in 1970 upon 575 hectares of land. Even though the airport does not have an international status, there are occasional charter flights as well as scheduled passenger services to neighboring countries such as Iraq and Syria. Furthermore, the airport provides routine international service to Jeddah and Medina in Saudi Arabia for the annual Hajj season.

Despite operating at 40-50% capacity, a total of 431,500 passengers traveled through Shahid Sadooghi Airport in 2012, making it the eleventh busiest airport in Iran in terms of passenger traffic and number of flight operations.

Sources: Lonely Planet, Britanica, Wikipedia, Kajaro, hotelyar, bus.yazd

جایزه بزرگ اختراعات ایران با هدف تجاری سازی ایده ها برگزار می شود

تهران –ایرنا – دبیر کل جایزه بزرگ اختراعات ایران با اعلام این که 389 ایده و اختراع به مرحله نهایی این جایزه راه یافته است، گفت: هدف اصلی این برگزاری این جایزه، تجاری سازی ایده های جدید است.

به گزارش خبرنگار اجتماعی ایرنا، پیمان سرحدی روز چهارشنبه در نشست خبری از ثبت نام یک هزار و 800 نفر برای حضور در این جایزه بزرگ خبر داد و گفت: پس از داوری های متعدد 389 اختراع به مرحله پایانی راه یافت.
وی زمان برگزاری مراحل داوری بر روی این 389 اختراع را در تاریخ 28 و 29 مرداد ماه اعلام کرد.
پیمان سرحدی در ادامه در باره ترکیب شرکت کنندگان در این جایزه بزرگ گفت: 25 درصد اختراعات رسیده متعلق به بانوان و 75 درصد نیز از طرف آقایان است. همچنین 40 درصد طرح ها از سوی دانشجویان کارشناسی و کارشناسی ارشد و همچنین 60 درصد اختراعات از سوی افراد با مدرک دکتری و اعضای هیات علمی دانشگاه ها بوده است.

** آشتی صنعت با دانشگاه ها از اهداف جایزه برزگ اختراعات ایران
سید حمیدرضا قاسمی دبیر اجرایی جایزه بزرگ اختراعات ایران درباره اهداف این جایزه بزرگ گفت: در برگزاری این جایزه بزرگ آشتی صنعت و مخترعان از اهداف ما است.
وی ادامه داد: بارها شاهد بودیم که جوانان ایرانی که صاحب طرح و ایده بودند برای تجاری سازی شدن اختراعشان مجبور به سفر به خارج از کشور شدند و کشور مجبور شد برای دستیابی به این فناوری ها، آن را از خارج کشور وارد کند که به طور قطع به زیان کشور است.
قاسمی در ادامه حمایت از طرح ها و ایده ها را برای تبدیل شدن آنها به فناوری ضروری دانست و گفت: طرح ها و ایده های رسیده به دبیرخانه این جایزه بزرگ مورد ارزیابی قرار می گیرند.
وی در خصوص جوایز منتخبان این جایزه بزرگ گفت: تسهیلات نظام وظیفه و همچنین اعطای وام از صندوق مهر امید از برنامه های تشویقی برای منتخبان این جایزه بزرگ است.

**حمایت پنها از اختراعات
علی اکبر رحمانی دبیر راهبردی جشنواره و نماینده شرکت پنها (شرکت پشتیبانی و نوسازی هلی کوپتر ایران) نیز در این نشست گفت: شرکت پنها تنها به منظور ایجاد ارتباط بین صنعت و دانشگاه از این جایزه بزرگ حمایت می کند تا موجب جلوگیری از خروج مغزها از کشور شود.
شورای عالی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی و شرکت پنها از حامیان برگزاری جایزه بزرگ اختراعات ایران هستند.

همایش ملی مدیران فناوری اطلاعات

به گزارش روز چهارشنیبه گروه علمی ایرنا از روابط عمومی پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران، دکتر علیرضا ثقه الاسلامی، افزود: با توجه به این که امسال افزون بر محصولات و ایده‌ها، برای اولین بار فراخوان دریافت مقالات منتشر شد، محورهای سه گانه همایش با نگاهی میان رشته ای در زمینه های مهندسی، مدیریتی و علوم اجتماعی و انسانی حول موضوعات مرتبط با فناوری اطلاعات، مورد استقبال دانشجویان، محققان و استادان متعددی قرار گرفت.
وی گفت: پس از دریافت و بررسی چکیده مقالات، نزدیک به 80 عنوان ذیل محورهای سه‌گانه همایش و زمینه‌های موضوعی آنها مورد تایید قرار گرفت.
دبیر علمی همایش و استادیار ایرانداک اظهار کرد: شرط اولیه پذیریش مقالات در چهارمین همایش مدیران فناوری اطلاعات سه محور اصلی علمی، فناوری، سیاستی، مدیریتی و اجتماعی، فرهنگی و زمینه های موضوعی اعلام شده در پایگاه اطلاع رسانی همایش است.
ثقه الاسلامی با اشاره به فرایند داوری و ارزیابی مقالات افزود: نسخه کامل مقالاتِ ارسالی پس از دریافت، در کمیته علمی بررسی اولیه شده و در صورت احراز شرایط مقدماتی که شامل رعایت مفاد راهنمای نگارش و تأیید ارتباط موضوعی با محورهای همایش است، برای داوری در اختیار داوران منتخب از سوی کمیته علمی قرار می‌گیرد.
وی ادامه داد: هر مقاله ذیل محورهای سه‌گانه همایش، دست کم در اختیار دو داور قرار می‌گیرد و در صورت نیاز به داور دیگری نیز ارسال می‌شود. در نهایت، نتیجه ارزیابی داوران به سه صورت پذیرش، پذیرش مشروط و عدم پذیرش به نویسنده یا نویسندگان محترم ابلاغ می‌شود.
دبیر علمی همایش خاطرنشان کرد: مقالات پذیرش‌شده در قالب کتابچه خلاصه مقالات و کتابچه الکترونیکی (یا چاپی) تمام متن مقالات منتشر خواهد شد. همچنین در نظر داریم مقالات پذیرش شده را در چند وبگاه معتبر از جمله وبگاه پژوهشگاه ایرانداک، نمایه (index) کنیم.
استادیار ایرانداک گفت: افزون بر این موارد، در نظر داریم شرایط انتشار برخی مقالات برگزیده را نیز در نشریه‌های علمی، پژوهشی فراهم کنیم.
این همایش هفتم مهر ماه سال جاری در پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات ایران برگزار می‌شود.

دوره جامع و بین المللی مدلهای زمین شناسی و اکتشافی تیپ‌های اصلی فلززایی

10 تا 16 مهرماه ایران میزبان نخستین دوره جامع مدل‌های زمین شناسی و اکتشافی فلززایی است که با حضور استادانی از کشورهای مختلف برگزار می‌شود.

مدرسان این دوره 7 روزه که 5 روز آن به صورت تئوری و 2 روز آن به صورت میدانی برگزار یم شود عبارتند از:

پروفسور جرمی ریچاردز در مورد کانسارهای پرفیری و اپی ترمال

پروفسور دیوید لیچ در مورد کانسارهای سرب و روی تیپ دره می سی سی پی

پروفسور ریچارد گولدفارب در مورد کانسارهای تیپ طلای کوهزایی

پروفسور دیوید هیوستن در مورد کانسارهای سولفید توده‌ای با منشاء آتشفشانی

نهمین جشنواره و نمایشگاه فناوری نانو مهر ماه برگزار می شود

نهمین جشنواره و نمایشگاه فناوری نانو ۱۴ الی ۱۷ مهر‌ماه ۱۳۹۵ در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برگزار می‌شود
جشنواره فناوری نانو که به صورت سالیانه توسط ستاد توسعه‌ فناوری نانو برگزار می‌شود، بزرگترین و معتبرترین ‏نمایشگاه داخلی در حوزۀ فناوری نانو و دومین نمایشگاه فناوری نانوی آسیا به شمار می‌رود.

از جمله اهداف برگزاری این جشنواره می‌توان به‌ شناخت پتانسیل‌های تحقیقاتی و صنعتی، تقویت همکاری بین صنعت و دانشگاه، نفوذ فناوری‌های توسعه‌یافته نانو در صنایع موجود، زمینه‌سازی برای حضور شرکت‌های نانو در بازارهای بین‌المللی، ارتقای دانش عمومی در حوزه فناوری نانو و تقدیر از برترین‌های فناوری نانو اشاره داشت.

در نهمین جشنواره فناوری نانو، نهادهای فعال در قالب، نهادهای ترویجی (شامل باشگاه دانش‌آموزی، فروشگاه کتاب تخصصی، انجمن‌های دانشگاهی و شرکت‌های آموزشی)، مراکزعلمی (شامل آزمایشگاه‌ها، دانشگاه‌ها و پژوهشگاه‌ها، پارک‌ها و مراکز رشد)، شرکت‌های صنعتی (در بخش‌های سازندگان تجهیزات، خودرو، آب و محیط زیست، بهداشت و سلامت، ساختمان، کشاورزی و بسته‌بندی، نانومواد، نساجی، نفت و صنایع وابسته، بازرگانی)؛ شرکت‌های مشاوره‌ای – خدماتی و کارگزاران خدمات فناوری و بخش بین‌الملل حضور خواهند داشت

برگزاری ششمین کنگره بین‌المللی علوم و فناوری نانو در آبان ماه

انجمن نانو فناوری ایران با همکاری دانشگاه خوارزمی، ششمین کنگره بین‌المللی علوم و فناوری نانو (ICNN2016) را در روزهای ۵ تا ۷ آبان ماه سال ۱۳۹۵، در دانشگاه خوارزمی برگزار می‌کند.

ششمین کنگره بین‌المللی علوم و فناوری نانو (ICNN2016) با هدف فراهم‌کردن فرصتی مناسب برای معرفی پیشرفت‌های جدید در حوزه‌ی فناوری‌نانو و تقویت همکاری بین محققان ایرانی و خارجی این حوزه توسط انجمن نانو فناوری ایران با همکاری دانشگاه خوارزمی برگزار می‌شود.

همچنین در حاشیه این رویداد، نمایشگاهی از محصولات و دستاوردهای پژوهشگران و صنعتگران در حوزه فناوری‌نانو برپا  خواهد شد.

علاقه‌مندان به شرکت در این کنگره برای کسب اطلاعات بیشتر و اطلاع از چگونگی ارسال مقاله و شرکت در کنگره به پایگاه اینترنتی این همایش مراجعه نمایند. همچنین متقاضیان می‌توانند برای نمایش محصولات و دستاوردهای خود در نمایشگاه محصولات نانو به پایگاه اینترنتی همایش مراجعه نمایند.

ستاد ویژه توسعه فناوری نانو از این کنگره حمایت کرده و حمایت‌های تشویقی از آن به عمل خواهد آورد.

شکوفایی دانش‌بنیان‌ها

در سال‌های اخیر شرکت‌های دانش‌بنیان و به طور کلی‌تر،  مبحث اقتصاد دانش‌بنیان به یکی از رایج‌ترین واژگان در ادبیات اقتصادی کشور تبدیل شده است. تقریباً هیچ مرکز علمی، دانشگاهی و هیچ مجموعه سیاست‌گذار علمی نیست که مساله اقتصاد دانش بنیان و شرکت‌های دانش‌بنیان را در رده‌های بالای اولویت های خود قرار نداده باشد.

معاونت علمی ریاست جمهوری به طور خاص به این مساله می پردازد و در تمامی مراکز علمی و سیاسی و حتی تریبون‌های عموم می توانید خبرهایی از ضرورت توجه و حمایت از این شرکت ها به دست بیاورید. حمایت های ویژه اقتصادی و بانکی از این شرکت ها در حوزه‌های مختلف در اولویت سیاست‌گذاری قرار دارد و هر سال چندین همایش و کنفرانس در این خصوص برگزار می شود.

همانند هر موضوع دیگری وقتی کار به تعریف می رسد هیچ تعریف دقیق و جزیی‌نگری وجود ندارد که همه اقتصاد دان‌ها بر سر آن با هم به توافق برسند و بتوانند تعریفی جامع و مانع از اقتصاد دانش‌بنیان ارایه دهند؛ اما با حذف جزییات، تعریف کلی که شاید عمده فعالان بتوانند برسر آن توافق کنند چنین بیان شده است:

«اقتصاد دانش‌بنیان اقتصادی است که کاربرد دانش و اطلاعات در آن اهمیت بالایی داشته و تولید و توزیع، مبتنی بر آن شکل گرفته و سرمایه گذاری در صنایع با محوریت دانش مورد توجه خاصی قرار گرفته است. سرمایه گذاری در دانش نیز عبارت است از مجموع هزینه های انجام شده در واحدهای تحقیق و توسعه و هر هزینه ای که بابت فعالیت‌های ارتقای دانش انجام گیرد.»


وقتی این تعریف را یک‌بار با دقت مرور کنیم متوجه می شویم در جهانی که امروز در آن زندگی می کنیم و در دورۀ تاریخی که در آن قرار داریم تقریباً این تعریف قابل تعمیم به هر نوع فعالیت اقتصادی است که قصد دارد رقابتی باقی بماند و بازار خود را توسعه دهد. در دنیای امروز چنان علم و فناوری با زندگی ما و روش‌های زندگی ما درهم آمیخته است که امکان خط کشی و جدا کردن آن از فعالیت های روزمره وجود ندارد.

شما اگر حتی در دورترین بخش‌های طیف نسبت به آنچه افکار عمومی از واحد اقتصادی دانش‌بنیان تصور می کنند قرار داشته باشید، باز هم اگر بخواهید در بازار رقابت باقی بمانید ناچارید از روش‌ها و محصولات علمی و فنی برای توسعه و بقای خود استفاده کنید و دوباره زیر چتر تعریف اقتصاد دانش‌بنیان قرار خواهید گرفت.

اما شاید بتوان بر این نکته توافق کرد که وقتی از اقتصاد دانش‌بنیان صحبت می شود دربارۀ فعالیت‌های اقتصادی حرف می زنیم که ارتباط نزدیک‌تری با محتوای علمی تولید شده در نهادهای علم و پژوهشی دارند. شرکت‌هایی که در تلاشند تا مفاهیم علمی و فناوری نوین را به محصولات تجاری بدل کنند و بازار محصولات یا خدماتی را توسعه دهند که بر مبنای دستاوردهای پژوهشی علم و فناوری بنا شده است.

نمونه‌های زیادی از چنین بازاری در جهان وجود دارد. در حوزۀ فناوری اطلاعات که یکی از پرشتاب‌ترین حوزه‌های فناوری است که بازار اقتصادی را در اختیار گرفته است. ما  شاهد رشد تورمی این فرآیند تجاری سازی در دوره‌ای بودیم که به حباب دیجیتال معروف شد. هنوز هم که هنوز است شرکت های نوپا یا استارت‌آپ‌های سیلیکون ولی الگو و نمونه ای برای توسعه شرکت‌های اقتصادی دانش‌بنیان به شمار می روند.

وجود چنین شرکت‌ها و چنین فضایی فرصت مناسبی برای فعالان و سرمایه گذاران و البته سیاست گذاران ایرانی به وجود می آورد که با بررسی دقیق رشد و چالش‌های این حوزه‌ها از تکرار اشتباه های آنها خودداری کرده و روش های موفق آنها را الگو برداری کنند.

نکته مهمی که در توسعه این شرکت‌ها باید مورد توجه قرار دارد فضا و فرهنگی است که در اطراف بازارهای دانش‌بنیان باید وجود داشته باشد. بهترین ایده‌ها بدون وجود این فرهنگ و اکوسیستم و تنها با اتکا بر حمایت های رسمی و دولتی نمی توانند به بقای خود ادامه دهند.

نگاهی به فضای آزموده شده این شرکت‌ها در جهان نشان می‌دهد که حداقل در مدل موفق کنونی وجود سرمایه گذاران ریسک پذیر که حاضرند روی ده‌ها پروژه سرمایه گذاری کرده ( و البته در نهایت حتی موفقیت یکی از آنها می تواند سود آنها را تأمین کند) اهمیت دارد. همچنین فضای رقباتی و بازاریابی و رقابتی و فرصت دادن به ایده‌های تازه نه تنها برای تولید محصول و خدمات که برای نحوه به دست آوردن فرصت‌های رقابتی است که توانسته برخی از این شرکت‌ها را به موفقیت‌های بی‌نظیری برساند.

نکته دیگری که باید در این فرآیند مورد توجه قرار داد این است که در دنیای واقعی همه شرکت‌های نوپایی که در زمینه علم و فناوری ظهور می کنند موفق نمی‌شوند. درصد بسیار کوچکی از این شرکت ها در ادامه مسیر می‌توانند محصول خود را به بازار عرضه کنند. باید مراقب بود با تاکید غیرمتناسب بر فرصت‌های این حوزه، چالش‌های پیش روی آن مورد غفلت قرار نگیرد و این ایده اشتباه برای فعالان به وجود نیاید که این حوزه، حوزه‌ای با صد درصد تضمین موفقیت است.

این سبک از شرکت‌ها به دلیل وابستگی به علوم و فناوری‌های نوین رابطه نزدیکی با دانشگاه‌ها و مراکز پزوهشی دارند. بسیاری از آنها ممکن است برنامه‌ها یا پروژه‌های مشترکی با دانشگاه‌ها را طراحی کنند و یا از پژوهش های خاصی در فضاهای آکادمیک حمایت کنند.

از سوی دیگر چشم‌انداز موفقیت‌های این شرکت‌ها باعث می شود تا دانشگاه‌ها و مراکز پزوهشی نیز نه تنها برنامه‌های حمایتی از این شرکت‌ها را در دستور کار خود قرار دهند که دانشجویان و محققان خود را تشویق به تاسیس و همکاری با این مراکز کنند.

در این بین باید یک نکته مهم را در نظر داشت نکته‌ای که در دراز مدت اگر به آن توجه نشود ممکن است بر ادامه روند فعالیت‌های علمی تأثیرگذار باشد.

ویژگی مهم شرکت‌های دانش‌بنیان توجه و سرمایه‌گذاری بر بخش پژوهش و توسعه آنها است. برای این کار آنها افرادی را از دانشگاه‌ها و آزمایشگاه‌ها استخدام کرده و یا همکاری‌های مشترکی با دانشگاه‌ها انجام می‌دهند اما در نهایت دانشگاه و شرکت‌های اقتصادی به دو اقلیم مختلف تعلق دارند. اگرچه هر دو در حوزه علم و فناوری کار می کنند اما این دو نهاد، دو جغرافیای متفاوت از جغرافیای اقتصاد علم را می‌سازند.

نهاد دانشگاه‌ساز و کار متفاوتی با فضاهای اقتصادی دارد. اگر در فضای اقتصادی در نهایت تولید محصول بهتر و افزایش سود اقتصادی و دسترسی به بازارهای بزرگتر هدف اصلی است در زمنیه دانشگاه پاسخ دادن به سوال و پرسشگری و کنجکاوی است که ارزشمند است. در دانشگاه و فضای آکادمیک‌ساز و کار توسعه علمی بر اساس انتشار نتایج تحقیقات به صورت مقالات قابل دسترس برای عموم است و اعتبارگیری زمانی صورت می‌گیرد که همکاران و هم‌رده‌ها به آن مقاله‌ها ارجاع بیشتری دهند و به عبارت دیگر نتایج کارهای آن بیشتر دیده و بررسی و آزموده شود و اصل بر شفافیت است. در نهاد اقتصادی نه تنها الزامی به انتشار جزییات نیست که بخش مهمی از فعالیت این نهادها پنهان نگاه داشتن یافته‌های بخش تحقیق و توسعه خود از دید عموم و رقیبان است. گاهی تنها زمانی از رویدادی تازه در یک بنگاه اقتصادی علمی آگاه می شویم که آن نهاد دست به ثبت اختراع بزند. این‌ها تفاوت‌های ماهیتی واقعی هستند.

این مساله مهمی است که شاید در شور و هیجان و افق درخشانی که شرکت‌های دانش‌بنیان دارند فراموش شود. رابطه میان دانشگاه و این شرکت‌ها باید رابطه‌ای شفاف و تعریف شده باشد. در غیاب این شفافیت این خطر وجود دارد که اعتبار و اصالت تحقیقات دانشگاهی به واسطه حمایت‌کننده‌های مالی یا سفارش‌های نهادهای بیرون دانشگاه مورد پرسش قرار بگیرد.

ایران اکنون با حمایت‌ها و فضای ایجاد شده در سال های اخیر، بستری مناسب برای رشد شرکت‌های دانش بنیان فراهم کرده است. اتمسفر مورد نیاز برای رشد این شرکت‌ها به تدریج در حال شکل گیری است و در مجموع می توان امیدورام بود چشم‌انداز آینده شرکت‌های دانش‌بنیان به ویژه در فضای ایجاد شده پس از رفع تحریم‌ها، که امکان استفاده از تجربیات و امکانات بازار بین‌المللی شرکت‌های مشابه و همکاری‌های متقابل را ایجاد کرده است، چشم اندازی درخشان باشد.