مهاجران بازگشته چه گونه با جامعه مواجه می‌شوند. (421 واژه)
مهاجران بازگشته چه گونه با جامعه مواجه می‌شوند. (421 واژه)

مهاجران بازگشته چه گونه با جامعه مواجه می‌شوند. (421 واژه)

 

مهاجرت پدیده‌ی رایج و در عین حال عجیبی است. عجیب بودن آن به این دلیل است که عموماً میل به مهاجرت بسیار بالاست ولی برنامه‌ریزی و اقدام به مهاجرت با اختلاف قابل توجهی کم‌تر از آن هستند. بر اساس آمار معتبر منتشر شده از سوی رصدخانه‌ی مهاجرت ایران این سه نرخ در جهان دارای شکاف عمیقی هستند (حدود 700 میلیون تمایل به مهاجرت دارند ولی تنها چند ده میلیون نفر برای آن برنامه‌ریزی و اقدام می‌کنند). در کشورهای کم‌تر توسعه‌یافته این نرخ‌ها کمی متفاوت است. گرچه نرخ میل به مهاجرت در ایران در مقایسه با متوسط جهانی همیشه در حدود دو برابر بوده است، اما نرخ برنامه‌ریزی و اقدام به مهاجرت در ایران، به دلایل بسیاری از جمله مشکلات ویزا و نرخ برابری ارزش پول‌ها، همواره کمتر از متوسط جهانی آن بوده و هست. نکته‌ی عجیب‌تر این که در همین کشورها بالا بودن میل به مهاجرت مجدد در میان افرادی است که یک بار سابقه‌ی مهاجرت داشته و به هر دلیلی به میهن خود بازگشته‌اند.


از طرفی هر فرد مهاجر در کشور مقصد دچار یک شوک فرهنگی اجتماعی می‌شود. بیشتر کولونی‌هایی که از مهاجران در مناطق مختلف تشکیل می‌شود برای شبیه‌سازی یک نمونه‌ی کوچک‌تر از جامعه‌ی مبدأ در کشور مقصد است. برای هم‌بند شدن (integration) با جامعه به همراهی و برنامه‌های عمومی دولت‌ها نیاز است. از جمله اقدامات در راستای هم‌بندسازی مهاجران با جامعه‌ی مقصد می‌توان به برگزاری دوره‌های آموزشی فرهنگی، قوانین و مقررات و … یا ارائه‌ی تسهیلات و امکانات ویژه‌ی این افراد اشاره نمود. نکته‌ی مهم در رابطه با این شوک فرهنگی این است که با گذشت زمان به صورت خودکار در افراد برطرف شده یا کم‌رنگ‌تر می‌شوند. اما از طریق روش‌هایی که عموماٌ بر مبنای شبکه‌سازی هستند، نه تنها سرعت این هم‌بندسازی بالاتر می‌رود، بلکه باعث ایجاد و شکل‌گیری ایده‌های جدید در کشور مقصد می‌گردد.

 

شوک فرهنگی بعد از مهاجرت برای افرادی که پس از مهاجرت به کشور خود بازمی‌گردند، دو برابر آسیب به همراه دارد. چرا که اولاً این افراد برای بار دوم با این شوک مواجه می‌شوند و ثانیاً این بار شوک فرهنگی در مواجهه با فرهنگ زادگاه خودشان است. هم‌بندسازی این افراد با جامعه‌ی مقصد جدید (مبدأ واقعی) بسیار حیاتی و لازم قلمداد می‌شود. یکی از سنگین‌ترین فشارهای روانی بر سر مهاجران بازگشته به ایران عبارت است از شنیدن مداوم و روزانه‌ی سوال تکراری «چرا برگشتی؟» به گونه‌ای که از پاسخ دادن آن نه تنها خسته می‌شوند که بعضاً بارقه‌هایی از سرخوردگی را هم در ایشان ایجاد می‌کند، تا جایی که اندیشه‌ی مهاجرت مجدد در ذهن ایشان – حتی به صورت یک فکر خام – کاشته می‌شود.

سیاوش خالدان
22 مرداد ۱۳۹۸

#مهاجرت #مهاجرت_مجدد #مهاجرت_معکوس #مهاجرت_بازگشتی #مهاجر #همبندسازی #اجتماعی #فرهنگی #اقتصادی #سیاسی #جامعه #مردم #فرهنگ_سازی #چرابرگشتی #بازگشت_به_میهن #فرارنخبگان #فرارمغزها #بازگشت_نخبگان #متخصصان #مابک #ایران #ایرانی #ایران_نالج #متخصصان_ایرانی #شبکه_سازی #کارتیمی #آموزش #جامعه_شناسی #روانشناسی #انسان_شناسی